آزمون 5 عاملی شخصیت NEO

اين آزمون به لحاظ انعكاس 5 عامل اصلي امروزه به‌عنوان يك مدل فراگير بر اساس تحليل عوامل محسوب می‌شود و گستردگي كاربرد آن در ارزيابي شخصيت افراد سالم و نيز در امور باليني می‌تواند يكي از مناسب‌ترین ابزار ارزيابي شخصيت باشد. اين آزمون به دليل بررسی‌های گوناگون در گروه‌های سني و در فرهنگ‌های مختلف روي آن صورت گرفته است می‌تواند يكي از جامع‌ترین آزمون‌ها درزمینهٔ ارزيابي شخصيت باشد اين آزمون موضوع تحقيقات طي 15 سال گذشته بر روي نمونه‌های باليني و بزرگ‌سالان سالم بوده است. ازاین‌رو سودمندي آن‌هم در جريانات باليني و هم در جريانات تحقيقي ارزیابی‌شده است. پرسشنامه شخصيتي NEOPI-R جانشين تست NEO است كه در سال 1985 توسط مك كري و كاستا تهیه‌شده بود. اين پرسشنامه 5 عامل اصلي شخصيت و 6 خصوصيت در هر عامل يا به عبارتي 30 خصوصيت را اندازه می‌گیرد؛ و بر اين اساس ارزيابي جامعي از شخصيت را ارائه می‌دهد. اين پرسشنامه داراي دو فرم يكي (S) براي گزارش‌های شخصي است و شامل 240 سؤال پنج‌درجه‌ای از كاملاً موافق تا كاملاً مخالف است كه توسط خود آزمودني درجه‌بندی می‌شود و متناسب مردان و زنان در تمام سنين است؛ و ديگري فرم (R) يا تجدیدنظر شده نام دارد و بر اساس درجه‌بندی‌های مشاهده‌گر است. اين فرم نيز داراي همان 240 سؤال بوده با اين تفاوت كه با ضمير سوم شخص شروع می‌شود. فرم (R) هم می‌تواند به‌طور مستقل براي ارزيابي شخصيت به كار رود و هم به‌عنوان مكملي براي گزارش‌های شخصيِ فرم (S) و يا روايي آن مورداستفاده قرار گيرد.
اين پرسشنامه فرم كوتاهي نيز به نام (NEO-FFI) نيز دارد كه يك پرسشنامه 60 سؤالي است و براي ارزيابي 5 عامل اصلي شخصيت به كار می‌رود اگر وقت اجراي تست خيلي محدود باشد و اطلاعات كلي از شخصيت كافي باشد از اين پرسشنامه استفاده می‌شود. از سوي ديگر اجراي اين آزمون ازنظر هزينه و زمان مقرون‌به‌صرفه است مقیاس‌های آن از اعتبار بالايي برخوردارند و همبستگي بين مقیاس‌ها زياد است و از همه مهم‌تر اين آزمون برخلاف ساير آزمون‌های شخصيتي،‌ انتقادات كمتري بر آن واردشده است.